Türkiye fabrika saha gerçekliği, teknik şartname terminolojisi ve sabit EUR kapsam sınırlarına göre incelenmiştir (resmi statik proje onayı yerine geçmez).
1. Birinci adım: zorunlu geçti/kaldı kapılarını ağırlıklı tercihlerden ayırın
Hiçbir nazik e-posta hızı veya cazip vade seçeneği; ihtiyaç duyduğunuz 3,0 mm yapısal kesiti fiziksel olarak çekemeyen, siz 12 ton ararken 100 ton altındaki siparişleri reddeden ya da projenizin ithalat pazarında zorunlu olan ürün uygunluk belgelerine sahip olmayan bir tedarikçiyi kurtaramaz.
Herhangi bir sayısal puan ölçeğine dokunmadan önce üç ila beş adet Zorunlu Ön Koşul (Geçti / Kaldı / Açıklama Bekliyor) tanımlayın. Zorunlu bir koşulu açıkça sağlayamayan aday, ikincil avantajların kullanılamaz bir teklifi rekabetçi gösterebileceği ağırlıklı ortalamaya taşınmak yerine tam gerekçesiyle Mevcut Şartnameye Uygun Değil olarak kaydedilir.
Ağırlıklı puanlama yalnızca zorunlu kapıları geçen veya bir sonraki aşamada kontrol edilebilecek sınırlı bir teyit bekleyen adaylara uygulanır.
2. Yapı malzemesi kısa listeleri için standart 100 puanlık kriter tablosu
İnşaat malzemeleri, imalat çeliği ve modüler yapı bileşenleri için uyarlanmış dengeli 100 puanlık ağırlıklandırma modeli aşağıdadır. Kimsenin tercih ettiği bir firmayı öne çıkarmak için geriye dönük ağırlık değiştirmemesi adına ağırlıklar tedarikçi yanıtları okunmadan önce kilitlenmek koşuluyla proje önceliğine göre (örneğin denetime tabi cephe sistemlerinde Dokümantasyon ağırlığını artırarak) uyarlanabilir:
| Kriter Kodu & kategori | Maks. ağırlık | Kısa liste aşamasında değerlendirilen unsurlar |
|---|---|---|
| C1 · Teknik şartname & geometri uyumu | 25 puan | Çizimler, ölçüler, malzeme kaliteleri, kaplamalarla uyum ve önerilen sapmaların açık etiketlenmesi |
| C2 · Üretim rolü & proses kabiliyeti | 20 puan | Bünye içi üretim ve ticaret rolü ayrımı, ilgili makine parkı, rulo/panel ebat sınırları ve fason şeffaflığı |
| C3 · Ticari netlik & normalize birim esas | 15 puan | Şeffaf birim fiyat, kalıp ayrımı, MOQ uyumu, termin gerçekçiliği ve Incoterms® netliği |
| C4 · Dokümantasyon & izlenebilirlik uyumu | 15 puan | Teknik föylerin, test referanslarının, tüzel kişilik adlarının ve revizyon kontrolünün tutarlılığı |
| C5 · İhracat ambalajı, palet & yükleme hazırlığı | 10 puan | Tanımlı palet ölçüleri/ağırlıkları, nem/köşe koruması ve tır/konteyner yükleme yöntemi |
| C6 · Teknik iletişim & yanıt kalitesi | 10 puan | Kalıp geçiştirme cümleleri yerine numaralı RFQ sorularına verilen doğrudan teknik yanıtlar |
| C7 · Numune & fabrika ziyareti işbirliği | 5 puan | İzlenebilir numune gönderme ve kapsamlı ziyaret için saha erişimi onaylama istekliliği |
| Toplam kullanılabilir ağırlık | 100 puan | Herhangi bir kriter Bilinmeyen işaretlendiğinde değerlendirilen ağırlık kapsama oranı ayrıca izlenir |
3. 0–5 + Bilinmeyen (Unknown) derecelendirme ölçeği (ve Bilinmeyenin neden payda dışında kaldığı)
Mevcut kanıtı bulunan her kriter 0 ila 5 tam sayı ölçeğinde puanlanır ve Kazanılan Puan = Kriter Ağırlığı × (Puan ÷ 5) formülüyle ağırlıklı puana çevrilir. Bir kriter henüz kanıtlanmadıysa — örneğin ihracat palet ölçüleri henüz gelmediyse veya fiziksel proses kabiliyeti fabrika ziyaretini bekliyorsa — tahmini 0 veya 3 yazmak yerine dereceyi Bilinmeyen (Unknown) olarak işaretleyin.
- 5 (Güçlü uyum, belgeli): Açık yazılı/belgesel veya gözlemlenmiş kanıtla gereksinimi doğrudan karşılar.
- 4 (İyi uyum, küçük detay açık): Ana gereksinimi karşılar; sipariş aşamasında teyit edilecek kritik olmayan küçük detay vardır.
- 3 (Belirtilen ödünleşimle kabul edilebilir): Açık bir ticari veya teknik ödünleşim (trade-off) içeren uygulanabilir seçenek.
- 2 (Zayıf uyum / önemli sapma): Mühendislik veya ticari inceleme gerektiren belirgin boşluk ya da onaysız ikame.
- 1 (Yetersiz uyum): Gereksinimi zar zor ele alır; yüksek operasyonel risk taşır.
- 0 (Doğrulanmış uyumsuzluk): Eldeki kanıt tedarikçinin bu kriteri karşılamadığını açıkça gösterir.
- Bilinmeyen / Unknown (Henüz değerlendirilmedi): Kanıt eksik veya doğrulama bekliyor — değerlendirilen ağırlık paydasından çıkarılır ve kapsama %’si ile işaretlenir.
4. Çözümlü puanlama aritmetiği: A Tedarikçisi ve B Tedarikçisi (kurgusal eğitim örneği)
Yalnızca kurgusal eğitim örneğidir: Aşağıdaki tablo, Kazanılan Puan / Değerlendirilen Ağırlık ile Kapsama %’sini birlikte raporlamanın hatalı kısa liste kararlarını nasıl önlediğini göstermek amacıyla kurgusal A Tedarikçisi ve B Tedarikçisi için üretilmiş eğitim puanlarını kullanır. Hiçbir sütun gerçek bir şirketi veya tamamlanmış bir projeyi temsil etmez.
A Tedarikçisinin henüz dokümantasyon (C4, ağırlık 15) sunmadığına ve bu nedenle C4 satırının Bilinmeyen (Unknown) işaretlendiğine dikkat edin. 100 ağırlık puanının yalnızca 85 puanlık kısmı değerlendirilmiştir (%85 kapsama). Bu değerlendirilen 85 puan üzerinden A Tedarikçisi 64 puan kazanır (20 + 16 + 12 + 6 + 6 + 4 = 64 / 85 değerlendirilen ağırlık, yani değerlendirilen ağırlığın %75,3’ü). Buna karşılık B Tedarikçisi yedi kriterin tamamında kanıt sunmuştur (%100 kapsama) ve 69 / 100 değerlendirilen ağırlık (%69,0) kazanmıştır:
| Kriter (Ağırlık) | A Tedarikçisi derece & hesap | A Puanı | B Tedarikçisi derece & hesap | B Puanı |
|---|---|---|---|---|
| C1 · Şartname & geometri uyumu (25) | 4/5 → 25 × (4 ÷ 5) | 20 | 3/5 → 25 × (3 ÷ 5) | 15 |
| C2 · Proses kabiliyeti (20) | 4/5 → 20 × (4 ÷ 5) | 16 | 4/5 → 20 × (4 ÷ 5) | 16 |
| C3 · Ticari netlik (15) | 4/5 → 15 × (4 ÷ 5) | 12 | 4/5 → 15 × (4 ÷ 5) | 12 |
| C4 · Dokümantasyon (15) | Bilinmeyen (payda dışı tutuldu) | Bilinmeyen | 4/5 → 15 × (4 ÷ 5) | 12 |
| C5 · İhracat ambalajı (10) | 3/5 → 10 × (3 ÷ 5) | 6 | 3/5 → 10 × (3 ÷ 5) | 6 |
| C6 · İletişim hızı & kalitesi (10) | 3/5 → 10 × (3 ÷ 5) | 6 | 3/5 → 10 × (3 ÷ 5) | 6 |
| C7 · Numune / ziyaret açıklığı (5) | 4/5 → 5 × (4 ÷ 5) | 4 | 2/5 → 5 × (2 ÷ 5) | 2 |
| Toplam & kapsama özeti | 64 / 85 değerlendirilen ağırlık (%85 kapsama) | 64 / 85 | 69 / 100 değerlendirilen ağırlık (%100 kapsama) | 69 / 100 |
5. Aritmetiği otomatik pilota bağlamadan sonucu doğru yorumlamak
İki parçalı gösterimin neyi anında ortaya çıkardığına bakın: Bir analist özensizce Bilinmeyen satırını 0 saysaydı, A Tedarikçisi 64/100 görünecek ve çizim geometrisine (C1: 20’ye karşı 15) ve ziyaret açıklığına (C7: 4’e karşı 2) daha iyi uyduğu halde B Tedarikçisine (69/100) yenilecekti! Tam tersine, analist %85 kapsama oranını belirtmeden 64/85 sonucunu çıplak bir yüzdeye (%75,3) çevirseydi, okuyucu 15 puanlık kritik ürün dokümantasyonunun (C4) hiç doğrulanmadığını gözden kaçırarak siparişi doğrudan A Tedarikçisine verebilirdi.
Sonucu 64 / 85 değerlendirilen ağırlık (%85 kapsama) ile 69 / 100 değerlendirilen ağırlık (%100 kapsama) şeklinde yan yana göstermek doğrudan rasyonel satın alma aksiyonuna işaret eder: nihai siparişi bekletin, A Tedarikçisinden eksik C4 teknik föylerini/test referanslarını sunmasını isteyin (veya 190 € Masa Başı İnceleme yürütün) ve avans göndermeden önce kazanan tesisi ziyaret edin (çekirdek bölgede 490 € Fabrika Ziyareti veya 1.290 € PK-SOURCE paketi içinde birleşik olarak).